Blog september 2026: Europese afzetmarkt voor bioplastics

De Europese Unie bestaat uit 450 miljoen consumenten. In heel Europa zelfs meer dan 600 miljoen.
Deze consumenten eten en drinken minimaal drie keer per dag de met name in Europa geproduceerde voedselproducten en dranken. Dit alles wordt vooral verpakt in virgin fossiele plastics op basis van olie uit andere continenten, of in papier dat gecoat is met fossiele plastics.

Bij de productie van de Europese voedsel- en drankenindustrie ontstaan veel biogebaseerde zij-, rest- en afvalstromen, waaronder ook mislukte of afgekeurde oogsten (en door de huidige droogte komen er weer veel mislukte oogsten aan). Deze bio-stromen bevat vaak veel suikers die omgezet kunnen worden in bioplastics, zoals de biopolyesters PLA, PEF en PHA. Hiervan kunnen onder andere de verpakkingen gemaakt worden voor de voedsel- en drankenindustrie. Die kunnen dus zelfs toeleverancier worden voor hun eigen verpakkingsmaterialen.

We hebben in Europa de grondstoffen én de afzetmarkt van minstens 450 miljoen consumenten. Ook zijn de technologieën en apparatuur voor de productie van bioplastics al ontwikkeld. Verder hebben we de kennis, wetenschappelijke feiten en analyses al in huis. Inclusief de basis van een goede infrastructuur voor de inzameling, sortering én recycling van de materialen: zowel mechanisch, chemisch als organisch.

We moeten het nu dus alleen nog echt gaan doen!

Als innovatiemakelaar bij ChemistryNL werk ik aan deze transitie van fossiele grondstoffen naar duurzaam geproduceerde, hernieuwbare grondstoffen. Hiervoor ondersteun ik bedrijven in de gehele keten bij hun innovatievragen: van grondstof tot grondstof. Daarbij richt ik mij specifiek op verpakkingen en alle producten met een korte omlooptijd, zoals luiers, disposables, textiel, speelgoed etc. Daarvoor zit ik soms aan tafel met boeren die willen weten hoe zij hun biomassa-reststromen kunnen laten verwaarden tot biopolymeren, zodat zij een nieuwe afzetmarkt hebben en daarmee extra inkomsten en meer financiële zekerheid kunnen realiseren(!). Samen zoeken we dan naar de mogelijkheden, routes en stappen die binnen de ketens nodig zijn.

Producenten van bioplastics willen bijvoorbeeld samen identificeren wat kansrijke toepassingen voor hun materiaal kan zijn en welke specificaties daarvoor vereist zijn, bijvoorbeeld barrière- en mechanische eigenschappen. Daarnaast willen zij meestal ook graag verbonden worden met mogelijke stakeholders op de eindmarkt in verband met subsidieaanvragen waarbij de betrokkenheid van stakeholders van groot belang is.

Maar daartussenin zit vaak eerst nog een compounder die de juiste samenstelling moet formuleren voor een specifiek product of een specifieke verpakking. Bijvoorbeeld om de juiste vloei van het materiaal te realiseren of om een specifiek additief toe te voegen voor bijv. UV-wering in een melkfles.
En dan komt de maakindustrie aan de beurt. Kies je voor het blazen van een folie, voor spuitgieten of bijvoorbeeld voor thermoformen of extrusieblazen?

Dan volgt er een periode van testen, testen, testen. Ik ondersteun ook bij het vinden van de juiste R&D-kennisinstelling of testfaciliteiten. Maar dan ben je er nog steeds niet, want de materialen moeten veilig zijn en dus op verschillende manieren gecertificeerd worden. Bijvoorbeeld door middel van certificering waaruit blijkt dat het materiaal veilig is voor contact met voedsel. Allemaal wettelijk verplicht. Ook hier help ik bedrijven met inzichten en contacten.

En dan uiteindelijk heb je een mooi product, maar nog geen contacten met brand owners of retailers. Zij zijn nu nog niet goed op de hoogte van de nieuwe materialen en mogelijkheden. Hiervoor is dus veel factchecked en onafhankelijke informatievoorziening nodig. De Bioplastics Hub is als onafhankelijk kennis- en innovatiecentrum daarbij extra relevant, omdat hier aan de hand van praktische, bestaande voorbeelden direct inzichten en contacten worden gedeeld. Zonder conflicterende belangen en zonder ruis.

Mooi is dan ook dat ik met grote regelmaat gebeld word voor een innovatiesessie met distributeurs, retailers en brand owners die behoefte hebben aan de onafhankelijke expertise via ChemistryNL. Zij willen meer leren over de materiaalketens, de verschillende technologieën en mogelijkheden, inclusief inzichten in inzameling, sortering en recycling of compostering.
Als innovatiemakelaar op het gebied van hernieuwbare materialen moet je daarom ook uitstekend op de hoogte zijn van alle ketens, infrastructuren, beleid en wetgeving en ook alle belangen, zoals bijvoorbeeld binnen de afvalverwerkende industrie.

Terug naar die Europese markt van minstens 450 miljoen consumenten, die allemaal eten en drinken en daarbij grotendeels gebruikmaken van in Europa geproduceerde voedselproducten en dranken. We hebben in Nederland en Europa dus alles al in huis om deze producten zelf hier te gaan verpakken in fossielvrije Europese materialen.

Dit alleen al is een gigantische afzetmarkt voor Europese bioplastics.

Maar… je gaat het pas zien als je het doorhebt.

Blog juni 2025: No Brainers voor Brand Owners

Al jaren werk ik samen met de Zwerfinator — een man met een missie. Hij raapt niet alleen zwerfafval op, maar documenteert elk stuk zorgvuldig: hij maakt er een foto van, noteert het merk, de locatie én het type afval (flesje, wikkel, zakje). Wat dat oplevert? Een unieke dataset die haarscherp inzicht geeft in:
• Welke brand owners het meeste zwerfafval veroorzaken
• Welke verpakkingen het vaakst worden weggegooid
• Waar de grootste problemen zich voordoen

Maar de Zwerfinator doet meer dan alleen data verzamelen. Hij voert ook onverschrokken campagnes tegen bedrijven die hun verpakkingen willens en wetens niet aanpassen — ondanks dat ze weten dat die schadelijk zijn voor het milieu. En dat heeft impact.

De grootste vervuilers? Snoepwikkels van merken als Mars, Snickers, Twix en M&M’s. Chipszakken zoals van Lays (Pepsico) en de zuigzakken van Caprisun en Breaker. Grote multinationals die hun producten wereldwijd op de markt brengen — met verpakkingen die:
• gemaakt zijn van virgin fossiele grondstoffen
• wereldwijd nergens gerecycled worden (ook niet in Nederland)
• niet afbreekbaar zijn

En toch… blijven zij vasthouden aan deze verpakkingen. Geen spoed, geen verantwoordelijkheid. Maar onder invloed van diverse factoren verandert dat langzaam. En ook de Zwerfinator laat het er niet bij zitten.

Via social media fileert hij verpakkingen tot op materiaalniveau. Hij benoemt haarscherp welke vormen van greenwashing of ontwijking van afvalverpakkingsbelasting er zijn toegepast. En dat doet pijn bij de genoemde spelers. Want negatieve aandacht kost bedrijven meer dan geld — het tast hun merk en imago aan!

Het is dan ook geen toeval dat brand owners vervolgens – of liever nog preventief – bij mij aankloppen. Als Innovation Agent voor biobased en circulaire verpakkingen (powered by ChemistryNL) help ik de bedrijven met de overstap naar écht duurzame verpakkingsoplossingen. Niet als greenwash-plakband, maar als structurele innovatie.

In de afgelopen jaren heb ik als innovation agent meer dan 500 bedrijven begeleid bij verduurzamingsvraagstukken. Daardoor is er diepgaand inzicht in innovaties en technologieën in álle schakels van de keten — van grondstof tot afvalfase. Ik verbind partijen, deel kennis en help bij het ontwikkelen van circulaire verpakkingen met meerdere end-of-life-opties:
• Hernieuwbare materialen
• Recyclebaar waar mogelijk (mechanisch/chemisch/organisch)
• Biologisch afbreekbaar waar nodig

De tijd dat bedrijven alleen naar winst en branding keken is voorbij. Wetgeving en maatschappelijke druk – zoals de acties van de Zwerfinator – zorgen ervoor dat brand owners niet langer weg kunnen kijken van hun verantwoordelijkheid. Want naast zwerfafval laten de eerder genoemde verpakkingen ook CO₂-uitstoot en persistente microplastics achter. De oplossing ligt binnen handbereik. Maar het begint met lef, eigenaarschap en samenwerking.

Er is dus werk aan de winkel. En voor brand owners zouden deze keuzes allang no brainers moeten zijn.

Blog mei 2024: Circle of Life

Wat mij mateloos fascineert is dat er in de natuur geen afval bestaat. Er is een natuurlijke ‘Circle of Life’. Dieren en planten laten enkel voedsel voor andere dieren en planten achter. En dan is daar de mens. Die er sinds de laatste millennia ondanks veel goeds er ook een zooitje van maakt en onomkeerbare schade toebrengt aan ecosystemen. Hoe kunnen we terug naar de Circle of Life met behoud van welvaart en het gebruiksgemak waar we zo van houden?

Ik houd me bezig met de plastics issues in de wereld. Met name gericht op plastic retail verpakkingen, fast moving goods en bijbehorende coatings. Producten die slechts enkele minuten tot maximaal ongeveer 5 jaar gebruikt worden en daarna afgedankt worden. Hieronder vallen verpakkingen maar ook producten zoals luiers, tandenborstels, speelgoed, medische disposables etc.

Bijna al die plastic verpakkingen en producten zijn gemaakt van virgin fossiele grondstoffen. Virgin vanwege de goedkoopste prijs, benodigde voedselveiligheid of hygiëne graad. Na gebruik worden plastic verpakkingen nog enigszins ingezameld, gesorteerd en deels gerecycled maar de plastic producten verdwijnen de verbrandingsoven in of belanden wereldwijd op de vuilnisbelt. Wat achterblijft voor volgende generaties is extra CO2 óf persistente microplastics voor volgende generaties. Dit zorgt voor disbalans in onze ecosystemen.

Leren van de natuur

Wat we moeten doen, is ons weer aanpassen aan de natuurlijke Circle of Life. Ons afval moet weer voedsel in het systeem worden (de natuur is immers ’s-werelds beste recycler) en CO2 (carbons) moeten we boven de grond recyclen. Ik bedoel niet dat we alles biodegradable moeten maken. Maar wel dat we onze grondstoffen boven de grond op duurzame wijze moeten en kunnen sourcen en zoveel mogelijk recyclen en waarbij biodiversiteit en regeneratie voorop staan.

Bioplastics van koolzaad

Neem als voorbeeld het gewas koolzaad. Die lieve leuke gele bloemetjes die je ook veel langs snelwegen ziet. Dit koolzaad groeit goed als rotatiegewas na een oogst van tarwe, gerst of mais. Het regenereert de grond, zorgt voor veel vlinders en bijen en neemt CO2 op uit de lucht en zet die om in zuurstof in tegenstelling tot kale akkers.

Door dit koolzaad te combineren met verschillende gewassen in een rotatiesysteem, kunnen boeren profiteren van diverse voordelen, waaronder het verbeteren van bodemgezondheid, het verminderen van ziekten en plagen en het optimaliseren van hun eigen verdienmodel. Omdat van koolzaad voedsel, diervoeding of bioplastics gemaakt kunnen worden, betekent dat dus drie mogelijke afzetmarkten en daardoor meer financiële zekerheden voor de boer.

In de Verenigde Staten wordt koolzaal al functioneel ingezet om onder andere koolzaadolie te produceren. Dit kan vervolgens zowel voor voedsel en diervoeding ingezet worden maar dus ook om daar een nieuwe soort bioplastics van te produceren: PHA (PolyHydroxyAlkanoates). Deze PHA wordt momenteel al als voedselveilig en hygiënisch materiaal ingezet voor o.a. voedsel- en cosmetica verpakkingen, medische producten en toepassingen.

Bioplastics van reststromen

Daar waar voedselveiligheid of hygiëne een minder grote rol hoeft te spelen, kan ook gekeken worden naar het produceren van PHA uit reststromen. Zoals uit afvalstromen uit de papier- en/of textielrecycling. Ook in Nederland wordt hier al volop mee geëxperimenteerd met veelbelovende resultaten.

Deze nieuwe soort bioplastics PHA wordt geproduceerd door microben op basis van de vetzuren en suikers uit bijvoorbeeld dus koolzaad of afvalstromen. Het mooie is dat dit materiaal niet alleen op natuurlijke wijze geproduceerd wordt maar ook dat het mechanisch, chemisch en organisch recyclebaar is én dat het daarnaast aan het einde van de levenscyclus weer als voedsel dient voor andere microben. Dàt is dus de “Circle of Life”.

Blog september 2023: Microplastics & Bioplastics

Plastic verpakkingen zijn wereldwijd de grootste bron van microplastics. Onderzoek toont aan dat microplastics vrijkomen bij productie, verwerking, gebruik en recycling van plastic verpakkingen en door fragmentatie op de vuilnisbelt of door zwerfafval. We weten inmiddels ook dat gerecyclede plastics helaas meer microplastics afgeven dan virgin plastics.

Wat betekenen microplastics voor ons milieu en onze gezondheid maar ook voor volgende generaties? Hoe kunnen we microplastics van verpakkingen voorkomen? Als Innovation Agent bij ChemistryNL zijn dit vragen waar ik steeds vaker mee te maken krijg en waar ik ook onderzoek naar doe. Samen met bedrijven uit alle schakels in de waardeketen onderzoeken we hoe de verspreiding en opeenstapeling van microplastics én de impact op maatschappij en milieu kunnen verminderen.

Hoeveelheid
Op dit moment is er naar schatting (TNO) alleen al in Nederland zo’n 300 kiloton microplastic in het milieu. Als we niets doen, is dat in 2050 ongeveer 3,5 keer zoveel! En zelfs als we in totaal helemaal zouden stoppen met produceren met plastic, dan loopt de hoeveelheid microplastic op tot zo’n 350 kiloton, omdat de plastics die al in het milieu zijn (zwerfafval, stortplaatsen) steeds verder afbreekt in microplastic.

Ontstaan van microplastics
Er zijn twee soorten microplastics: 1. Microplastics die we opzettelijk toevoegen aan producten zoals in bijv. in cosmetica of tandpasta. Deze worden primaire microplastics genoemd. 2. De secundaire microplastics, zijn de deeltjes die ontstaan ​​door slijtage, degradatie en veroudering van grote plastic producten. Het zijn vooral deze secundaire microplastics die we, bijna 800 keer meer, terug vinden in ons milieu!

Plastic verpakkingen zijn wereldwijd de grootste oorzaak van microplastics. Ze ontstaan bij het produceren van resins, produceren van de verpakkingen (zowel bij film, spuitgiet of thermovormen), bij het openen van verpakkingen maar ook bij het recyclen van verpakkingen. Vooral bij shredderen ontstaan er veel microplastics. Daarnaast fragmenteren plastic verpakkingen in zwerfafval of vuilnisbelt tot microplastic. Inmiddels weten we dat de ‘persistente’ microplastics (degene die niet de eigenschap hebben dat ze van nature biodegradable zijn) wel langer dan duizend jaar in ons milieu kunnen blijven voortbestaan.

Gezondheid
Bekend is al dat microplastics zich bevinden in onze lucht, aarde, water en lichaam. Er zijn microplastics gevonden in de wortels van planten die we eten, in het water dat we drinken en in ons bloed. Microplastics worden vanwege hun omvang als complex beschouwd. Bijvoorbeeld kijkend naar de grootte van een menselijke longcel is het vrij duidelijk dat vooral deeltjes kleiner dan 5 micrometer en op nanoschaal gemakkelijk interactie met de cellen kunnen ondergaan en biologisch en gezondheidsrelevant kunnen worden (bron TNO).

Bioplastics
Bieden biodegradable plastics een oplossing? Niet zomaar! Want ook biodegradable plastics produceren microplastics. Maar voor verpakkingen die niet gerecycled worden en/of veelvuldig in zwerfafval of op vuilnisbelt belanden, kan het bijdragen aan vermindering van de opeenstapeling van microplastics. Zodat volgende generaties er niet mee opgescheept zitten. Daarnaast zijn er bioplastics die van nature ‘bio-compatible’ zijn en ook in de medische sector gebruikt worden. Bijv. als implantaat of voor wondverzorging of zelfoplossend hechtdraad.

Omdat we sommige dingen wel weten maar heel veel dingen nog niet, is het duidelijk dat we vanuit het voorzorgsprincipe aan de slag moeten. Dit onderschrijft ook de Nederlandse overheid en Europese commissie.

Bioplastics Hub

Wil je meer weten over het ontstaan én het voorkomen van microplastics, dan ben je van harte welkom voor een vrijblijvend consult in de Bioplastics Hub in Amsterdam. Powered by ChemistryNL!

Contact opnemen met Caroli
Voor innovatievragen rondom bioplastics voor verpakkingen of producten of een bezoek aan de Bioplastics Hub in Amsterdam, kun je contact opnemen met Caroli Buitenhuis via info@greenserendipity.nl. Meer informatie over de activiteiten van Green Serendipity vind je hier.

Lees alle blogs van Caroli:
Blog december 2022 – Bioplastics organisch mechanisch en chemisch recyclebaar
Blog juni 2022 – Einde PET verpakkingen in zicht
Blog december 2021 – Earth calling to Mars
Blog april 2021 – Innovatiemakelaar in de Circulaire Economie

Meer informatie over onze Innovation Agents:
Gratis deskundige support om te versnellen
Meet the Innovation Agents