Gehonoreerde Projecten

Terug naar GoChem

Circulaire fosfaateconomie, SusPhos BV & UvA

UvA spin-off SusPhos ontwikkelde een inmiddels gepatenteerd proces om fosfaten te isoleren uit riool/afvalwater. Het SusPhos-proces maakt de productie van duurzame meststoffen en vlamvertragers mogelijk uit een onuitputtelijke, hernieuwbare bron. Een alternatief voor de klassieke fosfaaterts waarvan de voorraad eindig is en buiten Europa ligt. SusPhos werkt aan een proefinstallatie. In dit KIEM GoChem project onderzoeken SusPhos en de UvA hoe ook de andere componenten die bij het terugwinnen van fosfaat ontstaan, magnesium- en ammoniumzouten, kunnen worden omgezet in nuttige producten zonder afvalstromen, zodat een circulaire fosfaateconomie kan ontstaan.

Geluidsisolerend metaschuim, Aquamarijn Microfiltration bv & TUE, WUR

Aquamarijn Microfiltration bv produceert microfiltratiemembranen, maar werkt ook aan poreuze materialen met speciale geluidsisolerende structuur: metaschuimen. Het gaat om kunststofschuimen gemaakt zonder organisch oplosmiddel met in de poriën zware deeltjes die vooral ook laagfrequent geluid uitdoven. Dit KIEM GoChem project in samenwerking met WUR (Organische chemie) en TU Eindhoven (Mechanics of Materials) is gericht op het uitontwikkelen van het nieuwe materiaal tot een commercieel product. Daarvoor is fundamenteel en toegepast onderzoek nodig naar de geluiddempende eigenschappen, het polymeersysteem en het productieproces.

Verpakkingsmateriaal uit bierafval, Outlander Materials, Vet & Lazy Brouwerij & HAN

Outlander Materials ontwikkelde een eetbare, composteerbare snoepjesverpakking op basis het natuurlijke koolhydraat nanocellulose, geïsoleerd uit afval van het bierbrouwproces. Dit KIEM GoChem project richt zich op opschaling van de productie van deze innovatieve folie. HAN Biocentre levert kennis en expertise om het productieproces op te schalen van lab- tot productieschaal. De Rotterdamse brouwerij Vet & Lazy levert de grondstoffen. Doel is plasticvrije verpakkingsfolie te creëren op basis van hernieuwbare grondstoffen voor een circulaire economie.

Composiet met natuurvezel, NPSP, Tanatex & Avans

Natuurlijke vezels zoals cellulose zijn licht en sterk en daarom interessant als grondstof voor ‘groene’ composieten voor bouw en constructie. Een nadeel is dat natuurlijke vezels vaak niet goed bestand zijn tegen vocht, regen en uv-straling. Dit KIEM GoChem project richt zich op het maken van sterke, robuuste biocomposieten op basis van natuurlijke vezels. Gezocht wordt naar de juiste behandeling van vezels om de interactie met het matrixmateriaal te optimaliseren. Uitvoerder is het Avans Centre of Expertise Biobased Economy dat samenwerkt met composietenspecialist NPSP en het bedrijf Tanatex, expert in het impregneren van textielvezels.

Duurzame 3D-geprinte borstprotheses, Shap3d Up & Zuyd Hogeschool

Shap3d Up ontwikkelde de ‘comfyboobs’: externe borstprotheses op basis van duurzame bamboe, hypoallergeen en antibacterieel. Deze protheses zijn zacht, licht en ademen goed, wat meer draagcomfort geeft. De volgende verbeteringsstap is een precies op maat gemaakte prothese, ‘printboobs’, door gebruik van 3D-printtechnieken. Binnen het KIEM GoChem project zoekt Zuyd Hogeschool in samenwerking met Shap3d Up naar het juiste herbruikbare materiaal en de beste printtechniek. Doel is een op maat gemaakte, duurzame en comfortabele borstprothese. Eén op de zeven vrouwen in Nederland wordt met borstkanker gediagnostiseerd, dat betekent dat de ziekte per jaar meer dan 17.000 vrouwen treft.

Veilig hergebruik composiet, Composiet Service, SGS Intron, De IJssel Coatings, Bootjessloperij het Harpje & Windesheim

De afgelopen jaren zijn methoden ontwikkeld om composietmaterialen te kunnen hergebruiken. Nog onduidelijk is of er bij lang gebruik van deze herbruikte composieten in een ‘natte’ omgeving schadelijke stoffen kunnen vrijkomen: uitloging door regen of (grond)water. Het gaat daarbij om stoffen uit de composiet zelf, maar ook om evt. coatingresten. Om hergebruik van composiet op grote schaal mogelijk te maken verkent dit KIEM GoChem project uitloging. Het kennisconsortium bestaat uit vier mkb-bedrijven en Windesheim. Het doel is om conceptrichtlijnen voor hergebruik van composiet op te stellen voor weg- en waterbouw.

Verzorgingsproducten van suikers, CarbExplore Explore BV & Rijksuniversiteit Groningen

Ook producenten van schoonmaak- en persoonlijke verzorgingsproducten zoeken naar biobased grondstoffen en ‘groene’ productie- processen. Suiker (sucrose), maar ook de natuurlijke zoetstof stevia, zijn veelbelovende groene grondstoffen voor deze branche, waarbij enzymatische processen een duurzaam alternatief kunnen zijn voor chemische omzettingen. CarbExplore Research BV is specialist in enzymen voor omzettingen van koolhydraten en suikers. Rijksuniversiteit Groningen heeft experts in huis voor de opschaling van enzymatische processen. Dit KIEM GoChem project onderzoekt de opschaling van de enzymatische conversie van stevia voor toepassing in verzorgingsproducten.

Biocoating voor lab-on-a-chip, Micronit Microtechnologies & Universiteit Twente

Een lab-on-a-chip is een ‘laboratorium’ ter grootte van een pilletje. Ze maken het mogelijk snel en ‘ter plekke’ medische analyses te doen, eerste toepassingen zijn al gerealiseerd. Dit KIEM GoChem project verkent de mogelijkheid om deze ‘chips’ te coaten met het natuurlijke polypeptide poly-L-lysine als alternatief voor synthetische materialen. Een eenvoudig verkrijgbaar biopolymeer dat in waterige oplossingen kan worden gefunctionaliseerd. Wetenschappers van de Universiteit Twente werken samen met fabrikant Micronit Microtechnologies om te onderzoeken hoe nanocoatings van poly-L-lysine kunnen worden ingezet voor lab-on-a-chips.

Bamboe broedeierentray, Bambooder & Hogeschool Utrecht, Universiteit Utrecht

Broedeieren worden binnen Europa vervoerd op plateaus, ‘trays’, van papierpulp. Maar broedeieren kunnen daarbij verloren gaan omdat de trays niet goed ventileren en soms doorbuigen. Bovendien stijgt de prijs van papierpulp hard. Bamboevezels zouden de basis kunnen zijn voor een lichter, sterker en duurzamer materiaal. Bamboevezelspecialist Bambooder zoekt binnen dit KIEM GoChem-project (BIOBET-project) samen met de Hogeschool Utrecht en Universiteit Utrecht naar een bioafbreekbaar bindmiddel uit afvalstromen om een bamboevezel-versterkt materiaal te maken voor broedeierentray dat past binnen een circulaire economie.

Biobased voegmiddel voor trottoirs, Impershield & Avans

Hoe hou je als gemeente je trottoirs vrij van onkruid zonder onkruidbestrijdingsmiddelen? Mechanische verwijdering en afbranden is prijzig. Een alternatief is het ‘dichtkitten’ van de voegen tussen de tegels zodat onkruid geen kans krijgt. Copalhars, een boomhars, is een natuurlijk middel dat hiervoor geschikt lijkt. Het wordt al succesvol toegepast om vloeren waterdicht te maken. De hars is biobased en op termijn volledig biologisch afbreekbaar. In eerdere testen bleek de uitharding echter problematisch. Impershield, gespecialiseerd in natuurlijke beschermingsmiddelen voor gevels en terrassen, onderzoekt in dit KIEM GoChem-project samen met Avans naar natuurlijke
hardingsmiddelen die het harsvoegmiddel kunnen optimaliseren.

Cashewnootschillen benutten, Ventraco Innovation Center BV, Trade Development International & Avans, RUG

Vier miljard kilo cashewnoten worden er per jaar geoogst. Zeventig procent van het product bestaat uit de giftige schil die vaak wordt verbrand (geen schoon proces) of gedumpt. Het schilvocht (Cashew Nut Shell Liquid, CNSL) bevat chemische componenten als cardanol, cardol en anacardinezuur die als grondstof zouden kunnen dienen voor additieven, kunststoffen en biodiesel. Dit KIEM GoChem-project richt zich op efficiënte isolatie- en zuiveringsmethoden voor CNSL en het restant van de schil-biomassa. Er zal ook een eerste evaluatie worden gemaakt van mogelijke toepassingen.

Green Pee’s vloeibaar goud, SEMiLLA Sanitation Hubs BV & UvA

De GreenPee is een combinatie van een plas- en plantenbak. Het circulaire urinoir vangt urine op in een bak met geurabsorberende hennepvezel. Het urinoir hoeft niet aangesloten te zijn op waterleiding of riool. Het mengsel van vezels en urine uit de GreenPee vormt na compostering een fosfaatrijke biologische meststof. Helaas blijkt de GreenPee in de praktijk prijzig, daarom ontwikkelt de UvA in samenwerking met mkb-bedrijf SEMiLLA Sanitation Hubs in dit KIEM GoChem-project een goedkopere variant zonder hennepvezel. De urine wordt in de GreenPee direct behandeld met een speciaal voor dit doel ontwikkelde ureaseremmer die de afbraak van ureum tot ammonia voorkomt. Hierdoor blijven de originele nutriënten behouden. De voorbehandelde urine wordt vervolgens op een centrale locatie via vacuümverdamping omgezet in 90 procent loosbaar water en 10 procent hoogwaardige, vloeibare meststof.

Verdikkingsmiddel uit bananenschil, Valoric BV & HAN

Banaan is het op één na meest gegeten fruit in Nederland. De schil gooien we weg terwijl er een aantal potentieel interessante stoffen in zit. Eén van de belangrijkste daarvan is pectine, dat onder andere een bekend verdikkingsmiddel is in de voedingsmiddelenindustrie. Bananenpectine heeft volgens de literatuur een andere samenstelling dan de huidige commerciële pectines uit appel of citrusvruchten. Bananenpectine heeft dus potentieel unieke eigenschappen. In dit KIEM GoChem-project wordt de eerste stap gezet in een bioraffinage-proces voor het verkrijgen van bananenpectine uit bananenschil. Het streven is een duurzaam proces te ontwikkelen met alleen biobased oplosmiddelen. Ook wordt het effect onderzochtvan drogen en bewaren van schillen op de kwaliteit van de pectine. Tot slot zal een business case worden uitgewerkt op basis van de behaalde resultaten.

Elektrochemie voor cellulose, KNN cellulose BV & Hanze, RUG

De Nederlandse chemische industrie wil haar afhankelijkheid van de petrochemie verminderen. Elektrochemische synthese -chemische omzettingen met behulp van (duurzaam opgewekte) elektriciteit- kan in die transitie een belangrijke rol in spelen, ook voor het opwaarderen van biomassa. In dit KIEM GoChem-project ontwikkelt het consortium een elektrochemisch proces voor de oxidatie van cellulose en restcellulose (bijvoorbeeld uit afvalwaterzuivering). Het proces moet een duurzaam alternatief zijn voor het veelgebruikte oxidatiesysteem TEMPO/NaOCl/NaBr, dat selectief primaire alcoholen omzet in de overeenkomstige uronaten. Mogelijke producten zijn gemodificeerd polysacharide dat als alginaatvervanger kan dienen, maar ook fijnchemicaliën zoals D- glucuronzuur, D-glucaarzuur, adipinezuur en FDCA.

Kleuren zonder inkt, Hoekmine BV & HU

Vlinders, pauwenveren, maar ook veel bacteriën danken hun fraaie kleuren aan geordende nanostructuren op het oppervlak. De structuren weerkaatsen licht van bepaalde golflengte en zorgen zo voor ‘structurele kleuring’ (structural coulors, SC’s). Structurele kleuren zijn fel, hoekafhankelijk, gepolariseerd, vervagen niet en zijn niet-giftig, allemaal voordelen boven klassieke pigmenten. Het doel van dit KIEM GoChem-project is biomaterialen te kleuren met de duurzame SC’s. Dit kan door bacteriën in te bedden in een matrix materiaal dat ze conserveert en dat aan te brengen op het te kleuren materiaal. Momenteel is het enige bekende geschikte matrix materiaal echter epoxyhars, geen duurzame keuze. Hightech startup Hoekmine en de Hogeschool van Utrecht ontwikkelen in dit project een ‘groene’ matrix: een biobased thermohardend materiaal dat milieuvriendelijk en betaalbaar is en geschikt om bacteriën te conserveren.

Polyester recyclen met enzymen, Cumapol Polyester Upgrading BV & Rijksuniversiteit Groningen, NHL Stenden Hogeschool

Cumapol Polyester Upgrading ontwikkelde samen met bedrijven en kennisinstellingen een energiezuinige chemische recyclingtechniek voor polyesterafval. Het polyester wordt afgebroken tot de chemische bouwstenen. Die worden gezuiverd en vervolgens weer gebruikt voor de opbouw van nieuwe polyesterketens. Zo kan gekleurd of gemengd polyester uit bijvoorbeeld tapijt, textiel of voedselverpakkingen toch omgezet worden in nieuw schoon materiaal van hoge kwaliteit – een bijdrage aan de circulaire economie. Het huidige proces werkt met industriële katalysatoren zoals antimoontrioxide en zinkacetaat, maar onderzoek geeft aan dat het ook zou moeten lukken met katalysatoren uit de natuur: enzymen. Doel van dit KIEM GoChem-project is om dit enzymatisch recyclingproces voor vervuild polyester te ontwikkelen.

Bio-composiet met humines, Avantium Renewable Polymers BV & NHL Stenden Hogeschool

Een composietmateriaal bestaat uit vezels ingebed in een hars. Het matrixmateriaal omsluit de vezels en verbindt ze tot een sterk en stijf constructiemateriaal. Dit KIEM GoChem-project richt zich op de creatie van een biocomposiet op basis van natuurlijke vezels en een hars van humines, een fractie macromoleculen uit houtachtige biomassa. Om deze composiet te maken worden humines opgelost en de oplossing wordt gebruikt voor het impregneren van de vezels. Bij hoge temperaturen verdampt het oplosmiddel en hardt de hars uit (curen) tot een rigide kunststof. Composieten met humines zijn echter bros en impregnatie is lastig omdat humine-oplossingen erg viskeus zijn. In dit project wordt op zoek gegaan naar het juiste oplosmiddel en zullen diverse verwerkingstechnieken testen om biocomposieten met humines te realiseren die stijf maar niet bros zijn.

Kunstmestvervangers voor stikstofreductie, Groot Zevert BV & Avans

Dierlijke mest, zuiveringsslib en andere biomassa reststromen zijn rijk aan stikstof en kunnen als grondstof dienen voor de productie van natuurlijke kunstmestvervangers. Dergelijke kunstmestvervangers dragen bij aan de sluiting van de agrarische stikstofkringloop. In de Achterhoek is ervaring opgedaan met Groene Weide Meststof (GWM). Deze meststof wordt geproduceerd uit vergisting van overschotten aan varkensmest en bevat stikstof in de vorm van ammonium. Helaas blijkt het ammonium in GWM als gasvormig ammoniak te kunnen ontsnappen tijdens het bemesten door veranderingen in de zuurgraad (pH). Om dit te voorkomen kan het ammonium in de meststof eerst worden omgezet in nitraat. In dit KIEM GoChem-project wordt onderzocht welke processen, katalysatoren en concepten hiervoor geschikt kunnen zijn. Kansrijke technieken worden in het laboratorium uitgetest en als business case doorgerekend.

Groene route naar mevalonolacton, Visolis Biotechnology Inc., Dutch Sustainable Development BV & Zuyd
Hogeschool, CHILL

Visolis Biotechnology ontwikkelde een efficiënte fermentatiemethode voor de omzetting van plantensuikers naar mevalonolacton (MVL), een belangrijk ‘platform molecuul’ in de groene chemie. MVL kan bijvoorbeeld worden omgezet in isopreen of methyl-1,5-pentaandiol voor de productie van biobased polymeren. Het Visolisproces is geoptimaliseerd met pure industriële dextrose (glucose) als uitgangsstof. Dutch Sustainable Development, ontdekte een manier om bietsuiker als uitgangsstof te gebruiken voor fermentaties zonder dat de suiker eerst moet worden geëxtraheerd en geraffineerd. De belangrijkste vinding is het gepatenteerde Betaproces waarbij suikerbieten verhit worden en een gecontroleerde vacuümexplosie de suikers vrijmaakt. Zuyd Hogeschool wil de twee technologieën combineren voor een kortere, groenere en goedkopere route naar mevalonolacton. Studenten en experts werken samen aan het project binnen CHILL.

Optimale samenstelling kunstmestvervanger, Groot Zevert BV & Stichting Biomassa, Aeres Hogeschool

De afgelopen twee jaar zijn in het kader van het project Kunstmestvrije Achterhoek eerste praktijkproeven uitgevoerd met een groene kunstmestvervanger: Groene Weide Meststof. Dit is een vloeibare meststof met mineralen herwonnen uit varkensmest. Uit doorrekeningen blijkt dat een hoge concentratie mineralen (meer dan 7 procent) nodig is voor een rendabele business case. Uit de eerste
praktijkproeven blijkt echter dat al enige bladverbranding kan optreden bij een relatief lage concentratie mineralen (tot circa 4 procent) en die zal waarschijnlijk toenemen bij verdere concentratie. De centrale vraag in dit KIEM GoChem-project is daarom: Wat is optimale samenstelling en toedieningswijze van Groene Weide Meststof die past binnen een rendabele businesscase maar verbranding voorkomt? Verschillende concentraties en toedieningsvormen van GWM zullen worden getest in pot- en veldproeven.

Hennepindustrie revival, Pantanova BV, Stex Fibers BV & HAN

Hennepvezels werden eeuwenlang gebruikt voor papier, scheepszeilen en textiel, maar raakten haast in de vergetelheid door de komst van sterke synthetische vezels. Hennep staat nu opnieuw in de belangstelling als hernieuwbare grondstof voor onder andere biobased textiel, bouwmateriaal en composiet. Om de sterke hennepvezel te winnen moet de bastvezel worden gescheiden van het kernhout. Traditioneel gebeurt dat door ‘roten’: een ongecontroleerd natuurlijk ontbindingsproces op het land of in de sloot. Daarna verwijderen zware hamermolens de houtachtige resten: het decorticatieproces. De traditionele methode leidt tot grote variatie in vezelkwaliteit waardoor de textielindustrie weinig interesse toont voor de hennepvezel. Doel van dit KIEM GoChem-project is de ontwikkeling van een rendabel, alternatief proces voor roten en decorticatie op basis van enzymen en/of schimmels.

Microbiële olie als bio-smeermiddel, Van Meeuwen Lubrication BV & HAN

De vraag naar biologisch geproduceerde en afbreekbare smeermiddelen als alternatief voor de traditionele op petroleum gebaseerde smeermiddelen stijgt. Dat komt door klimaatverandering maar ook door zorgen over de ecotoxiciteit van traditionele smeermiddelen. Plantaardige olie als alternatief heeft als nadeel dat de productie kan concurreren met voedselvoorziening. Microbiële olie geproduceerd door de gistsoort Schwanniomyces occidentalis uit biomassa (rest-)stromen kent deze nadelen niet, maar er is nog weinig bekend over de eigenschappen en toepasbaarheid van deze olie als smeermiddel. Binnen dit KIEM GoChem-project worden de smerende eigenschappen onderzocht en wordt er een geschikte formulering voor marine toepassingen ontwikkeld. Voor een compleet circulair product worden ook de recyclingmogelijkheden bestudeerd.

Foto-flow synthese voor biobased polymeren, Dispoltec BV en Zuyd Hogeschool, CHILL

De eigenschappen van vinylpolymeren verbeteren door gebruik van een nieuwe generatie alkoxyaminen in gecontroleerde radikaalpolymerisatie. De alkoxyamines zijn een vinding van het mkb-bedrijf Dispoltec en zorgen voor de introductie van geordende nanostructuren in het materiaal. In dit KIEM GoChem-project wordt gezamenlijk een milieuvriendelijke en efficiënte syntheseroute voor alkoxyamines ontwikkeld op basis van continue foto-flowchemie. Het doel is de productie van alkoxyamines via een foto-flowproces te demonstreren met voor de industrie relevante concentraties, effectiviteit en reactietijden. Het project demonstreert tegelijkertijd ook het nut van foto-flowchemie als duurzame technologie voor de chemische industrie. Studenten en wetenschappers werken samen aan deze opkomende technologie binnen de Chemelot innovatieve leer-werkomgeving (CHILL).

Mycelium kleuren, Impershield BV, Dorable BV & Avans

Mycelium of ‘schimmelvlok’ is het netwerk van draden waaruit schimmels bestaan. Het dradennetwerk kan worden gebruikt voor de productie van bio-afbreekbare en biobased composieten. Tot nu toe richtte het onderzoek op dit terrein zich op de mechanische eigenschappen voor constructiematerialen. In dit KIEM GoChem-project ligt de nadruk op een andere belangrijke component voor marktintroductie: de visuele esthetiek. Kleur bepaalt in sterke mate eigenschappen zoals warm of koud of opdringerig of uitnodigend, belangrijk zijn voor het toekomstig succes van het materiaal, zeker voor toepassingen in interieurontwerp. Er wordt zowel gekeken naar kleuring door gebruik van gekleurde vezels als naar kleuring van het eindproduct zelf.

Smakelijke duurzame eiwitten, Biorefinery Solutions BV & Inholland, HZ

Plantaardig in plaats van dierlijk eiwit eten helpt tegen klimaatverandering en bevordert de wereldwijde voedselzekerheid. Toekomstige alternatieve plantaardige eiwitbronnen zijn zeewier, eendenkroos en reststromen van landbouwgewassen. Het KIEM GoChem-project ‘Aahminozuren!’ wil de kennis over de smaak van deze duurzame eiwitten uitbreiden. Daarbij ligt de focus op de relatie tussen smaak en chemische structuur van kleine peptiden en losse aminozuren. Het gaat om een verkennend onderzoek. Het langetermijnperspectief is om uit zeewier, eendenkroos en reststromen waardevolle en smaakvolle componenten te isoleren op basis van vergaarde kennis over
de relatie tussen structuur en smaak. Studenten hebben in dit project een belangrijke rol.

Kleurstof uit koffiedik, Spaak Circular Solutions BV, CaffeInk & Avans

Jaarlijks wordt er wereldwijd 120 miljoen kilo koffiedik (spent coffee ground, SCG) weggegooid. Het doel van dit KIEM GoChem-project is om uit het koffieresidu een waardevolle groep van stoffen te isoleren: de melanoidines. Bewezen is dat deze natuurlijke polymeren geschikt zijn om wol milieuvriendelijk te kleuren en mogelijk ook andere textielsoorten, papier en karton. De koffiedik kleurstof bevat polyfenolen die een antioxiderende werking hebben en uv-straling blokkeren wat ook toepassing als ‘smart’ kleurstof mogelijk maakt. In dit project optimaliseren partijen de extractiemethode voor melanoidines uit SCG en evalueren verfmethoden voor wol, katoen en papier. De kleurintensiteit van eindproducten zal worden getest evenals de licht- en wasvastheid. Een marktstudie evalueert de commerciële mogelijkheden van de biodegradeerbaare kleurstof en kan leiden tot een businessplan voor een SCG raffinaderij.

I am text block. Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Biocarbon in biocomposieten, NPSP BV, Torrgas BV & Avans

Cement is verantwoordelijk voor acht procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Om klimaatverandering tegen te gaan zijn duurzame alternatieven nodig. Lichtgewicht biobased composieten zijn kansrijke alternatieven voor gevelbekleding en andere niet-dragende constructies. In dit KIEM GoChem-project wordt een verkennende studie uitgevoerd naar het gebruik van biocarbon als vulmateriaal voor dergelijke biocomposieten. Biocarbon is een houtskoolachtige, fijnkorrelige stof die ontstaat wanneer organisch materiaal onder zuurstofloze omstandigheden wordt verhit (pyrolyse). Het toevoegen van biocarbon aan biocomposieten kan de uv-resistentie, brandwerendheid en waterafstotendheid vergroten en het gewicht verlagen. De verwachting is dat de nieuwe biocarbon-biocomposieten een hogere stabiliteit en een lichter gewicht hebben, en dus kansen bieden voor nieuwe commerciële producten.

Chemicaliën uit hooi, Biofuran Chemical Products BV & Gebiedscoöperatie Westerkwartier, Hanze

Hooi is uitermate geschikt voor de stapsgewijze extractie en ontsluiting van nuttige organische verbindingen zoals furanen, vetten en levulinezuur, bleek in het vorige KIEM-project ‘Electrosynthese van furanen uit gras’. De opbrengst is zo’n 10-15 massaprocent. De overgebleven droge massa (50-60 massaprocent) is rijk aan lignine en eiwitten. In dit vervolgproject optimaliseren de projectpartners de extractie van vetten uit hooi en de zure conversie van het residu naar biobased bouwstenen zoals furfural, hydroxymethylfurfural en levelinezuur. Ook worden de processen verder opgeschaald (TRL 4-5). Een techno-economische evaluatie geeft uitsluitsel of het proces ook commercieel aantrekkelijk is, bijvoorbeeld voor de productie van innovatieve hernieuwbare isolatiematerialen.

Polykatoen recyclen, CiorC BV, Cumapol Polyester Upgrading BV & NHL Stenden

Polykatoen is een slijtvaste mix van katoen en polyester. Het wordt gebruikt voor kleding en beddengoed en vormt een belangrijk deel van het afgedankt textiel. De mix van synthetische en natuurlijke vezels maakt recycling van ingezameld en gesorteerd polykatoen complex. In dit KIEM GoChem-project beogen de projectpartners polykatoen te recyclen door het polyester PET eerst chemisch te scheiden van het katoen via depolymerisatie. Na zuivering en rekristallisatie kan het zuivere monomeer opnieuw als grondstof dienen voor hoogwaardig nieuw PET. Het katoen wordt vervolgens in een oplosmiddel gelegd dat het katoen ontkleurt en verontreinigingen oplost. De gezuiverde vezels kunnen daarna opnieuw worden gesponnen tot katoen of viscose. Om kosten-efficiënt te zijn, moet het chemische recyclingproces weinig energie vragen en hoge kwaliteit PET en katoenvezel opleveren.

BTX uit afvalplastic, BioBTX BV & RUG

Het efficiënt recyclen van vervuild plastic afval is een essentieel onderdeel van de transitie naar de circulaire economie. Veel onderzoek in chemische recycling richt zich op depolymerisatietechnieken waarbij plastics worden afgebroken tot monomeren, die na zuivering gebruikt kunnen worden voor nieuw plastic. Dit KIEM GoChem-project richt zich op een andere manier van chemische recycling: katalytische pyrolyse. BTX (een mengsel van benzeen, tolueen en xyleen) is een veelgebruikte grondstof voor polyesters, polyamides en polyurethanen. Ruwweg veertig procent van alle plastics zijn opgebouwd uit BTX. De projectpartners willen samen gemengd en sterk vervuild afvalplastic via katalytische pyrolyse omzetten in BTX. De methode wordt eerst ontwikkeld voor twee geselecteerde plasticstromen en een modelsysteem (etheen, propeen en mengsels daarvan). Een techno-economische evaluatie is onderdeel van het project: Is het proces commercieel aantrekkelijk en geschikt voor opschaling naar pilot- of demonstratiefabriek?

Biobased speelblokjes, Wageningen Food & Biobased Research, WUR

BiOBUDDi verkoopt constructiespeelgoed: vrolijk gekleurde kunststof blokjes om dieren, een huisje of een complete speelgoedboerderij van te bouwen. Als eerste in de speelgoedmarkt zijn BiOBUDDi’s bouwsteentjes biobased, gemaakt van bio-HDPE. Daarmee loopt het bedrijf voorop in de transitie naar biobased plastics. Enig nadeel van bio-HDPE is een lagere krasbestendigheid in vergelijking met de nu veelgebruikte (non-biobased) kunststof ABS.  Wageningen Food & Biobased Research selecteert in dit GoChem-project met BiOBUDDi een biobased additief dat de krasbestendigheid van bio-HDPE verhoogt. Ook levert het project het experimentele bewijs voor het krasvastere materiaal.

Natuurvezels van olifantengras, Wageningen Food & Biobased Research, WUR

Olifantengras (miscanthus giganteus) groeit razendsnel tot vier meter hoogte, ook op arme gronden en in niet-tropisch klimaat. Het is daarom een interessante groene grondstof. In combinatie met biomaterialen uit reststromen zorgen de olifantengrasvezels voor extra sterkte. Vibers ontwikkelt toepassingen van olifantengrasvezels in bioplastics, papier, karton en (lichtgewicht) beton. Samen met Wageningen Food & Biobased Research vergelijkt Vibers in dit GoChem-project de eigenschappen van olifantengrasvezel met die van ‘concurrerende’ natuurvezels zoals hennep, bamboe of lisdodde. Dieper inzicht in eigenschappen als hechting, vochtopname, sterkte et cetera biedt Vibers richting in de ontwikkeling van nieuwe toepassingen voor deze unieke vezel.

Duurzame boeketsteker, Wageningen Food & Biobased Research, WUR

Growfun produceert producten voor de sierteelt: bloempotten en zogeheten ’stekers’: stokjes waaraan labels hangen met informatie over de plant. Growfun ontwikkelde onlangs de ‘voodstock’: een biobased plantensteker die langzaam, maar compleet afbreekt in potgrond en daarbij voedingsstoffen afgeeft. In dit GoChem-project ontwikkelt Wageningen Food & Biobased Research met Growfun een steker voor boeketten die tevens het bekende plastic zakje met snijbloemenvoedsel vervangt. De boeketsteker belandt samen met de snijbloemen in de vaas waar het stokje gedurende de bloei voedingstoffen afgeeft. De extra functionaliteit als ‘bemester’ kan de duurzame, bio-afbreekbare boeketsteker betaalbaar maken. Er bestaan al geschikte biomaterialen maar die zijn voor een gewone steker nu te prijzig.

Hittebestendig zetmeelplastic, Wageningen Food & Biobased Research, WUR

Thermoplastisch zetmeel is een van de meest gebruikte bioplastics. Het wordt gemaakt uit schillen en ander snijafval van de aardappelverwerkende industrie, een grote reststroom. Een bekend voorbeeld van een veelgebruikt ‘zetmeelplastic’ is Solanyl® van Rodenburg Biopolymers. Het materiaal is echter nog niet geschikt voor hoge temperatuurtoepassingen zoals koffiecups of warme-maaltijdverpakkingen. Doel van dit GoChem-project is het verhogen van de maximale gebruikstemperatuur van zetmeel blends. Een eerste screening van materialen heeft aangetoond dat gebruik tot boven honderd graden mogelijk moet zijn.  Wageningen Food & Biobased Research ontwikkelt samen met Rodenburg Biopolymers een demoproduct, een warmtebestendig zetmeelgebaseerde verpakking geschikt voor voedsel.

Menu