Dashboard ‘Onderwijs-arbeidsmarkt’

Human capital update: Corona slaat hard toe in het MBO

Op 1 juli 2021 is de onderwijs-arbeidsmarktmonitor van ChemistryNL geüpdatet met de laatste data over het jaar 2020. De effecten van Corona zijn duidelijk merkbaar.

Onderwijscijfers
Corona heeft vooral de studentenaantallen in het chemische MBO onderwijs hard geraakt. De opleidingen procestechniek, operationele techniek en laboratoriumtechniek hadden in 2020 een fors lagere instroom in het reguliere BOL onderwijs, gemiddeld 12%. Voor de gezamenlijke bèta-technische opleidingen in Nederland was de daling 4%. Opleidingen voor mbo beroepen in de bouw en in de zorg deden het juist goed, met een 10-30% hogere instroom.

Daarnaast nam vanuit de bedrijven ook de deelname aan chemische BBL opleidingen (4 dagen werk en 1 dag school) sterk af. De BBL instroom voor operatoropleidingen daalde in 2020 met maar liefst 35%. Voor de gezamenlijke bèta-technische BBL opleidingen in Nederland was de daling duidelijk lager, namelijk 10%.

Voor het hogere chemie onderwijs waren de effecten gelukkig juist gunstig. Instroom in het chemisch HBO en in de chemische WO Master nam in 2020 toe met 2 a 3%. De chemische W.O. Bachelor nam zelfs toe met 15%. Dit volgt de landelijke positieve trends binnen het hele HBO en W.O.   De chemische HBO en W.O. opleidingen doen het qua imago al jaren goed. Ze hebben sinds 2006 een sterkere relatieve groei doorgemaakt dan de niet-chemische opleidingen.

Arbeidsmarkt
Aan de arbeidsmarktkant valt op dat het totale aantal werknemers van de vier chemiesectoren (SBI 19-22) ongeveer gelijk is gebleven met ca. 98.000 werknemers. De in/uitstroom bedroeg ca 12.000 personen. Wel is er een verschuiving tussen de chemiesectoren onderling zichtbaar. SBI 19 (aardolie) en SBI 20 (chemie) zijn netto iets gekrompen (met resp. 150 en 1200 werknemers). SBI 21 (farmacie) en SBI 22 (rubber en kunststof) zijn netto iets gegroeid (met resp. 1000 en 70 werknemers).

Het aantal geregistreerde vacatures nam in 2020 duidelijk af, gemiddeld met 30% voor elk van de drie opleidingsniveaus. De vacaturedruk binnen de chemische sectoren blijft echter onverminderd hoog, met name voor mbo en hbo functies. Het aantal mbo vacatures was in 2020 nog steeds drie keer hoger dan het aantal mbo vacatures in 2014. Voor hbo vacatures was dit een factor 1.5.

Human capital alert
Al met al blijft met name het MBO een zorgpunt. De instroom in de chemische MBO opleidingen neemt opnieuw af en het aantal MBO vacatures is nog steeds hoog. Het aantal mensen in de chemie dat de komende 10 jaar met pensioen gaat zal toenemen van 1000 naar 3000 werknemers/jaar. Ca 2200 hiervan zijn MBO-ers, waarvan 1200 met een chemie opleiding. Het opleiden en aantrekken van goede vakmensen zal de komende jaren extra aandacht blijven vergen van bedrijven en branche organisaties.

Via de campagne “Wij zijn Chemie” zal dit najaar door de VNCI samen met Stichting C3 een hernieuwde impuls worden gegeven aan de bekendheid van de sector. Ook zal dit najaar vanuit  de topsectoren een brede techniekcampagne plaatsvinden. Begin 2022 zal de Week van de Procesindustrie weer worden georganiseerd voor VMBO scholen, zoals voor de Corona periode gebruikelijk was.  Daarnaast zal in 2022 samen met SLO de lang gewenste herziening van het NaSk2 dossier worden opgepakt om de aansluiting tussen het VMBO en de chemische MBO opleidingen te versterken. Bedrijven en branches zullen breed worden uitgenodigd om zich bij al deze initiatieven aan te sluiten.

Over het dashboard

Dit online dashboard biedt inzicht in de onderwijs- en arbeidsmarktsituatie van de chemiesector. De cijfers uit het dashboard kunt u gebruiken om inzicht te krijgen in de studentstromen van onderwijs naar arbeidsmarkt in de chemie. De eerste versie van het dashboard is op 1 juni 2017 gelanceerd en het dashboard is sindsdien ieder jaar voorzien van nieuwe cijfers. De analyses zijn uitgevoerd door Dialogic Innovatie & Interactie, in opdracht van ChemistryNL Het dashboard is eigendom van ChemistryNL en is mede tot stand gekomen met de inzet van de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie

Het dashboard bestaat uit drie onderdelen:

  1. Chemie-onderwijs: In dit onderdeel wordt ‘human capital pipeline’ vanuit bekostigd chemie-onderwijs weergegeven. Hierbij wordt aandacht besteed aan de instroom van studenten op verschillende niveaus (mbo, hbo, wo-bachelor en wo-master) en de uitstroom van gediplomeerde studenten.
  2. Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt: In dit onderdeel wordt de arbeidsmarkt voor pas afgestudeerde chemiestudenten in kaart gebracht. Er wordt gekeken in welke sector en in welk land gediplomeerde chemiestudenten aan de slag gaan. Tevens worden de loonontwikkelingen in kaart gebracht.
  3. Chemie-arbeidsmarkt: In dit onderdeel wordt de arbeidsmarkt van de chemiesector in kaart gebracht. Er wordt nader ingegaan op het aantal banen en bedrijven in de chemiesector en de instroom vanuit het onderwijs. Verder worden de achtergrondkenmerken van werknemers geanalyseerd en wordt er ingegaan op de ontwikkelingen in de vraag naar gediplomeerde chemiestudenten.

Link naar het dashboard (in Dutch):
www.onderwijsarbeidsmarktchemie.nl.

Menu